La reformo de la Naturo – Dua parto
Ĉapitroj 1, 2 kaj 3
1 – La Laboratorio de la Vicgrafo
La vojaĝo de sinjorino Benta kaj siaj genepoj al Eŭropo, por helpi je la organizado de la kompatinda kontinento detruita de la milito, igis la Vicgrafon de Maizospikulo eĉ pli granda akademiulo ol li estis. Dum la vizitado, la fama maizospiko havis la ŝancon renkonti plurajn rimarkindajn sciencistojn, de kiuj li lernis grandajn sciencajn eltrovaĵojn. Liaj studoj koncentriĝis pri fiziologio, tio estas, la scienco, kiu studas la funkciadon de organoj ĉe vivantaj estaĵoj.
Li lernis, ekzemple, ke en la korpoj de homo kaj aliaj bestoj estas aferoj nomataj glandoj, kiuj estas je la plej granda graveco por la vivo. La glandoj estas tio, kio ĉion kontrolas. Ili igas la korpon kreski, plipeziĝi, ŝviti. Ili plenigas la buŝon el salivo, kiam oni memoras ion bongustan aŭ flaras la kuketojn de onklino Nastasja. Ega glando, nomata hepato, produktas kompaktan, flavverdan likvaĵon nomatan galo, kiu helpas la digeston de manĝaĵoj kaj solvas grasojn – ĝi faras la samon, kion faras la sapo. Aliaj glandoj nomataj renoj, kiuj havas la formon de du grandaj fazeoloj, filtras la venenojn, kiuj formiĝas en la korpo, kaj forpelas ilin kun la urino. Estas mamaj glandoj, kiuj produktas lakton. La pulmo estas alia tre grava glando… (*)
– Do, ene de ni estas nur glandoj? – demandis Emilja, al kiu la Vicgrafo klarigadis tion. Sinjorino Benta respondis:
– Estas multaj glandoj en la homa korpo. Ili estas kiel urbaj fabrikoj, kiuj produktas ĉiujn aĵojn necesajn por la urba vivo. Sen fabrikoj kaj sen glandoj, nek urboj nek organismoj povus vivi kaj disvolviĝi. Kiam ni ŝvitas aŭ ploras, de kie venas la ŝvito aŭ la larmoj?
– El iu eta fabriko. Continue lendo “Lobato en Esperanto – 14”
